Hoe Rotterdam met getijdenenergie een nieuwe koers vaart
In de Nieuwe Waterweg draait sinds dit jaar een getijdenturbine die stroom levert aan 400 huishoudens. Het project toont hoe havensteden hun waterkracht kunnen benutten.
De Nieuwe Waterweg is altijd al een plek geweest waar Nederland zijn relatie met water vormgeeft. Maar sinds januari dit jaar staat er iets nieuws in het water: een getijdenturbine die de kracht van eb en vloed omzet in schone elektriciteit.
Het project, een samenwerking tussen het Havenbedrijf Rotterdam, TU Delft en het Britse bedrijf Orbital Marine Power, levert inmiddels stroom aan zo'n 400 huishoudens in Hoek van Holland. Dat klinkt bescheiden, maar de implicaties zijn groot.
"We hebben in Nederland altijd naar wind en zon gekeken voor hernieuwbare energie," zegt projectleider dr. Femke Bosman van TU Delft. "Maar getijdenenergie heeft een enorm voordeel: het is voorspelbaar. Je weet precies wanneer het water stroomt en hoeveel energie je kunt opwekken."
De turbine, met een diameter van 20 meter, drijft op het wateroppervlak en wordt op zijn plek gehouden door ankers. Anders dan windturbines is hij grotendeels onzichtbaar — alleen een klein platform steekt boven het water uit.
Voor het Havenbedrijf is het project ook een manier om te laten zien dat de haven meer kan zijn dan fossiele industrie. "We willen de energiehaven van de toekomst worden," zegt directeur Allard Castelein. "En dat betekent dat we alle vormen van schone energie moeten omarmen."
De eerste resultaten zijn veelbelovend. De turbine draait al zes maanden zonder noemenswaardige storingen en de energieopbrengst ligt zelfs iets boven de prognoses. Een tweede turbine is gepland voor het najaar van 2026.
Toch zijn er ook uitdagingen. De scheepvaart in de drukbevaren waterweg moet rekening houden met de installatie, en er zijn vragen over de impact op het onderwaterleven. Biologen van Wageningen University monitoren de effecten op vispopulaties.
"Tot nu toe zien we geen negatieve effecten," zegt marien bioloog prof. dr. Karel Hendriks. "De turbine draait langzaam genoeg dat vissen er omheen kunnen zwemmen. Maar we blijven monitoren."
Wat Rotterdam laat zien, is dat de energietransitie niet alleen over de bekende technologieën hoeft te gaan. Soms ligt de oplossing letterlijk voor je deur — of in dit geval: in je haven.